Szczepienia do Chin

Co warto wiedzieć o zdrowiu i bezpieczeństwie w Chinach?

Chiny to jeden z najbardziej zróżnicowanych kierunków świata - kraj, który łączy Wielki Mur i Zakazane Miasto w Pekinie, futurystyczną panoramę Szanghaju, Terakotową Armię w Xi’an, pandy i ostrą kuchnię Syczuanu, krasowe wzgórza Guilin oraz dachy świata w Tybecie. To Państwo Środka, gdzie ultranowoczesne megamiasta sąsiadują z rolniczą wsią, a profil zdrowotny zmienia się dramatycznie z regionem i porą roku. Dobra wiadomość na początek: malaria została tu zwalczona (WHO uznało Chiny za kraj wolny od malarii w 2021 roku), nie ma też żółtej gorączki. Dobre przygotowanie sprowadza się do szczepień związanych z wodą i jedzeniem oraz rozsądku dopasowanego do trasy.

Choroby pokarmowe i woda to najważniejszy, uniwersalny temat zdrowotny w Chinach. Biegunka podróżnych, WZW A i dur brzuszny przenoszą się przez skażoną wodę i jedzenie, a ryzyko jest realne poza najlepszymi hotelami, przy ulicznym jedzeniu i na wsi. Wody z kranu się nie pije - nawet miejscowi ją przegotowują; wybieraj wodę butelkowaną lub przegotowaną (gorąca woda jest wszędzie dostępna), uważaj na lód i myte surowe warzywa. Szczepienie na WZW A i dur brzuszny to rozsądne minimum, a chińskiej kuchni można próbować śmiało, wybierając miejsca z dużą rotacją i dania podawane na gorąco.

Wścieklizna i bezpańskie zwierzęta. Bezpańskie psy są w Chinach obecne, a wścieklizna nadal występuje - co istotne, dostęp do szczepionki i immunoglobuliny poekspozycyjnej bywa trudny poza dużymi miastami. Dla turysty oznacza to przede wszystkim ostrożność: nie dotykać, nie karmić i nie prowokować zwierząt, zwłaszcza z dziećmi. Po każdym ugryzieniu lub zadrapaniu należy natychmiast przemyć ranę wodą z mydłem i jak najszybciej zgłosić się po pomoc - szczepienie poekspozycyjne trzeba rozpocząć od razu. Przy dłuższych pobytach, podróży z dziećmi i wyprawach poza miasta warto rozważyć szczepienie przedekspozycyjne, które upraszcza późniejsze postępowanie.

Japońskie zapalenie mózgu i wieś. To wirusowa choroba przenoszona przez komary na terenach rolniczych - polach ryżowych i przy hodowli świń - głównie latem i wczesną jesienią. Dla typowego turysty zwiedzającego miasta ryzyko jest niskie i zwykle nie wymaga szczepienia, ale rośnie przy dłuższym pobycie na wsi w sezonie transmisji, szczególnie na subtropikalnym południu (Yunnan, Guangxi). Szczepienie obejmuje dwie dawki, więc planuj je wcześniej, a niezależnie od niego stosuj repelent z DEET, długie rękawy o zmierzchu i moskitiery. To wieś, nie metropolia, najczęściej decyduje o doborze szczepień na ten kierunek.

Tybet, wysokość i smog. Tybet i wysokie góry to osobny temat: Lhasa leży na ok. 3650 m, a wiele tras (także Jiuzhaigou czy Shangri-La) przekracza 3000-4000 m, więc choroba wysokościowa jest realna - kluczowa jest stopniowa aklimatyzacja, unikanie alkoholu i wysiłku w pierwszych dniach oraz profilaktyka farmakologiczna omówiona przed wyjazdem. W metropoliach północy, zwłaszcza zimą, dokucza smog, który warto traktować poważnie przy astmie i alergii (maseczka FFP2, leki w zapasie). Co istotne, Chiny są poza Unią Europejską, więc karta EKUZ nie działa - potrzebna jest komercyjna polisa z pokryciem min. 50 000 EUR i transportem medycznym, a przy trekkingu w Tybecie z ratownictwem górskim. Warto też pamiętać o surowych przepisach lekowych i celnych - część leków dostępnych w Polsce bez recepty bywa w Chinach kontrolowana.