Czym jest polio?
Poliomyelitis, znane też jako choroba Heinego-Medina, jest wywoływane przez poliowirusa - małego wirusa RNA z rodziny Picornaviridae, występującego w trzech typach serologicznych. Typy 2 i 3 uznano za wyeradykowane odpowiednio w 2015 i 2019 roku, a transmisja dzikiego szczepu utrzymuje się już tylko w przypadku typu 1.
Zakażenie szerzy się drogą fekalno-oralną, przez wodę i żywność skażone kałem osoby zakażonej, a w warunkach dobrej higieny także drogą kropelkową we wczesnej fazie choroby. Wirus namnaża się początkowo w tkance limfatycznej gardła i jelita, skąd u większości zakażonych nigdy nie wychodzi dalej. U około jednego procenta osób przenika do krwi, a następnie do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie wykazuje powinowactwo do neuronów ruchowych rogów przednich rdzenia kręgowego.
Zniszczenie tych neuronów daje obraz porażenia wiotkiego: mięsień traci unerwienie, choć czucie w kończynie pozostaje zachowane. To rozróżnienie ma znaczenie diagnostyczne i odróżnia polio od wielu innych przyczyn nagłego osłabienia. Ponieważ neurony ruchowe nie odtwarzają się, ubytek jest trwały, a leczenie ogranicza się do rehabilitacji i, w postaci opuszkowej, do wspomagania oddechu.
Z perspektywy podróżnego istotna jest asymetria między skalą zakażeń a skalą objawów. Na jeden przypadek porażenia przypada kilkaset zakażeń bezobjawowych lub skąpoobjawowych, w trakcie których wirus jest wydalany z kałem przez wiele tygodni. Oznacza to, że w rejonie o niskiej wyszczepialności transmisja może trwać długo, zanim ktokolwiek ją zauważy - i że własna odporność jest jedyną rzeczą, na którą podróżny ma realny wpływ.
