+48 696 353 300 8:00–21:00 (pn–sb)

Medycyna podróży

Ochrona przed dengą w podróży

Poznaj objawy, sposoby zapobiegania i nowoczesne metody szczepień przeciwko jednej z najczęstszych chorób tropikalnych.

Szczepienie Qdenga Zasady ochrony

Czym jest denga?

Denga to jedna z najczęstszych chorób wirusowych w krajach tropikalnych. Zakażenie wywołuje wirus przenoszony na człowieka głównie przez ukąszenia komarów z rodzaju Aedes, które mogą przenosić także wirusa Zika czy żółtej febry. Wbrew potocznym wyobrażeniom, ryzyko zakażenia nie dotyczy wyłącznie wypraw w głąb dżungli. Komary te doskonale zaadaptowały się do życia blisko człowieka, dlatego do ukąszenia może dojść w centrum miasta, na hotelowym tarasie, czy przy basenie w kurorcie.

Wirus dengi występuje w aż 4 różnych odmianach (serotypach). Przechorowanie jednego wariantu daje trwałą odporność wyłącznie na ten jeden konkretny typ, a ponowne zakażenie innym serotypem znacznie zwiększa ryzyko rozwinięcia się ciężkiej postaci choroby. Ciężka denga (gorączka krwotoczna) to stan bezpośrednio zagrażający życiu, charakteryzujący się uszkodzeniem naczyń krwionośnych, nagłym spadkiem płytek krwi oraz niebezpiecznymi krwawieniami wewnętrznymi, co wymaga natychmiastowej hospitalizacji.

Denga objawy

Większość zakażeń przebiega łagodnie albo bezobjawowo, ale u części osób choroba może mieć cięższy przebieg. Typowe objawy dengi to wysoka gorączka, silny ból głowy, ból za oczami, bóle mięśni i stawów, nudności, wymioty oraz wysypka. Objawy pojawiają się zwykle po kilku dniach od ukąszenia zakażonego komara. W cięższych przypadkach denga może wymagać leczenia szpitalnego. Nie istnieje jedno proste leczenie przyczynowe dengi. Leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów, nawodnieniu i obserwacji pacjenta. Przy podejrzeniu dengi nie należy samodzielnie sięgać po leki zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak aspiryna czy ibuprofen. W razie gorączki po powrocie z tropików najlepiej skonsultować się z lekarzem, zamiast leczyć się wyłącznie na własną rękę.

Typowe objawy dengi

thermostat

Wysoka gorączka

Pojawiająca się gwałtownie, często w połączeniu z dreszczami i silnym bólem głowy.

skull

Bóle mięśni i stawów

Bardzo charakterystyczny, intensywny ból układu kostno-stawowego.

visibility

Ból za oczami

Typowy objaw z uciskiem nasilającym się przy ruchach gałek ocznych.

Objawy alarmowe (wymagają pilnej hospitalizacji)

  • sick

    Silny ból brzucha i uporczywe wymioty

  • Krwawienia z nosa lub dziąseł

  • Krew w wymiotach albo stolcu

  • bedtime

    Duże osłabienie, niepokój, senność

  • ac_unit

    Zimna, blada skóra

W przypadku podejrzenia ciężkiej postaci dengi wymagana jest pilna pomoc lekarska.

Jak rozpoznać dengę?

Kluczem do bezpiecznego powrotu do zdrowia jest szybkie rozpoznanie patogenu. Objawy chorób tropikalnych często są łudząco podobne, dlatego kluczowy jest czas reakcji oraz wykonanie odpowiednich testów laboratoryjnych.

Pierwsze symptomy nie pojawiają się natychmiast po kontakcie z patogenem. Każda choroba zakaźna charakteryzuje się tzw. okresem inkubacji. W przypadku dengi wynosi on najczęściej od 4 do 10 dni od ukąszenia przez zakażonego komara. Choroba zazwyczaj ma przebieg trzyfazowy: faza gorączkowa (nagły skok temperatury do 40°C), faza krytyczna (w której u części pacjentów dochodzi do pogorszenia stanu zdrowia i ryzyka krwawień) oraz faza zdrowienia (stopniowe ustępowanie objawów i powrót sił).

Jak wygląda diagnostyka laboratoryjna?

Ponieważ początkowe objawy większości gorączek tropikalnych (w tym dengi, malarii czy ziki) są niemal identyczne (gorączka, bóle mięśni), postawienie diagnozy wyłącznie na podstawie samopoczucia pacjenta jest niemożliwe. Wymagane jest potwierdzenie laboratoryjne. W pierwszych dniach od wystąpienia objawów stosuje się szybkie testy antygenowe (np. test NS1 dla dengi) oraz badania molekularne PCR, które wykrywają obecność samego wirusa lub bakterii we krwi. W późniejszym etapie (zazwyczaj po tygodniu) wykonuje się badania serologiczne wykrywające przeciwciała w klasach IgM oraz IgG.

Profilaktyka i szczepienie

Zaplanuj ochronę przed wyjazdem

Sprawdź, na czym polega szczepienie, dla kogo jest przeznaczone i jak wygląda kwalifikacja lekarska w naszym Centrum Szczepień.

Sprawdź ofertę szczepienia

Grupy ryzyka dengi

Choć wielu pacjentów przechodzi zakażenia tropikalne w sposób łagodny, niektóre grupy osób są szczególnie narażone na rozwój ciężkich, zagrażających życiu form choroby oraz długofalowe powikłania zdrowotne.

Grupy szczególnego ryzyka

Ciężki przebieg infekcji może dotknąć każdego, jednak statystyki medyczne jasno wskazują grupy najbardziej podatne na powikłania:

  • Małe dzieci, u których choroba postępuje szybciej.
  • Osoby starsze z osłabionym układem odpornościowym.
  • Pacjenci z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, astma czy niewydolność krążenia.
  • Kobiety w ciąży, ze względu na ryzyko transmisji zakażenia na płód lub wywołania przedwczesnego porodu.

Specyfiką dengi jest dodatkowo fakt, że najcięższą postać, czyli gorączkę krwotoczną, wywołuje zazwyczaj ponowne zakażenie serotypem wirusa innym niż za pierwszym razem.

Długofalowe skutki i powikłania

Konsekwencje zdrowotne mogą utrzymywać się długo po wyeliminowaniu patogenu z organizmu. Pacjenci po ciężkich infekcjach tropikalnych często zmagają się z tzw. zespołem powirusowego zmęczenia, który objawia się przewlekłym osłabieniem, bólami mięśniowo-stawowymi oraz problemami z koncentracją przez wiele tygodni, a nawet miesięcy.

W skrajnych przypadkach nieleczona lub późno zdiagnozowana choroba może prowadzić do trwałego uszkodzenia narządów wewnętrznych (wątroby, nerek) oraz zaburzeń neurologicznych. Bez szybkiej pomocy medycznej i hospitalizacji grozi wstrząsem, a nawet śmiercią.

Gdzie występuje denga?

Denga jest chorobą endemiczną w ponad 130 krajach i według szacunków WHO każdego roku zakaża się nią od 100 do 400 milionów ludzi. Występuje wszędzie tam, gdzie żyją komary z rodzaju Aedes, a więc w regionach o ciepłym i wilgotnym klimacie.

Wysokie - denga powszechnaDenga obecna lub sezonowaZnikome lub brak dengi

Mapa poglądowa na podstawie danych WHO i CDC o występowaniu dengi. Zasięg choroby rośnie i zależy od pory roku - o szczepieniu dla konkretnej trasy decyduje lekarz na konsultacji.

Wysokie ryzyko (denga powszechna)

W tych państwach wirus występuje przez cały rok (ze szczególnym nasileniem w porze deszczowej), a liczba zakażeń jest bardzo wysoka zarówno na terenach wiejskich, jak i w centrach dużych miast czy kurortów.
  • Azja Płd.-Wsch. i Płd.: Tajlandia, Indonezja (Bali, Jawa, Lombok), Wietnam, Filipiny, Malezja, Singapur, Kambodża, Sri Lanka, Indie, Bangladesz, Malediwy.
  • Ameryka Płd. i Środkowa: Brazylia, Kolumbia, Peru, Ekwador, Meksyk, Kostaryka, Panama, Gwatemala, Honduras, Paragwaj, Boliwia.
  • Karaiby: Dominikana, Kuba, Jamajka, Portoryko, Martynika, Gwadelupa, Bahamy, Aruba.
  • Afryka: Mauritius, Seszele, Reunion, Kenia, Tanzania, Senegal, Kamerun, Burkina Faso, Egipt.
  • Oceania: Fidżi, Polinezja Francuska, Samoa, Wyspy Salomona.

Umiarkowane ryzyko (sezonowe ogniska)

W tych rejonach transmisja wirusa nie jest stała na terenie całego kraju. Ryzyko zależy od regionu (występuje lokalnie) albo denga pojawia się tam falami (sezonowe ogniska epidemiczne).
  • Ameryka Płn. i Płd.: USA (południowa Floryda, Teksas, Hawaje), Argentyna (północna i środkowa część kraju).
  • Azja Wschodnia: Chiny (południowe prowincje), Tajwan, Japonia (bardzo rzadkie, sporadyczne przypadki).
  • Bliski Wschód: Oman, Jemen, Arabia Saudyjska (rejony nadmorskie).
  • Afryka: Madagaskar, Nigeria, Angola, Mozambik, Uganda, RPA.
  • Australia: Północna część kraju (Queensland).
  • Europa: Kraje południowe (Włochy, Francja, Chorwacja, Hiszpania), gdzie coraz częściej rejestruje się lokalne, pojedyncze przypadki zakażenia.
Ważne

Lokalne ogniska dengi odnotowywano już na Maderze, a sporadyczne przypadki rejestrowano we Francji, Włoszech i Chorwacji. Komary Aedes doskonale zaadaptowały się do życia w miastach i środowiskach turystycznych. Do zakażenia może dojść w ogrodzie hotelowym, przy basenie czy na targu.

Jak skutecznie zabezpieczać się przed komarami?

Komary Aedes są aktywne głównie w ciągu dnia (rano i późnym popołudniem). Ochrona musi być stosowana przez cały dzień, nie tylko wieczorem.

Ochrona osobista i otoczenia

  • wash

    Odzież

    Lekka, przewiewna, z długim rękawem i nogawkami, w jasnych kolorach.

  • pest_control

    Bariery

    Moskitiery (zwłaszcza podczas drzemek w dzień) oraz siatki w oknach i drzwiach.

  • check_circle

    Pomieszczenia

    Klimatyzowane pokoje, stosowanie elektrofumigatorów i waporyzatorów.

  • pest_control

    Unikanie

    Miejsc ze stojącą wodą, gdzie rozwijają się larwy komarów.

DEET i Ikarydyna

Repelent w tropikach to element profilaktyki zdrowotnej. Najważniejsze substancje czynne to:
  • DEET: Najlepiej poznana substancja do wymagających warunków tropikalnych.
  • Ikarydyna (Picaridin): Skuteczna alternatywa bez DEET, polecana na komary, meszki i kleszcze.
  • IR3535: Kolejna rekomendowana substancja czynna.
Mugga i wysokie stężenia

W regionach wysokiego ryzyka (denga, malaria) zaleca się DEET 50% (np. Mugga lub Kokoda). Taka koncentracja zapewnia dłuższy czas działania w trudnym klimacie.

Jak prawidłowo stosować repelent?

Skuteczność zależy od poprawnej aplikacji. Pamiętaj o tych krokach:

  1. 1
    SPF najpierw

    Najpierw nałóż krem z filtrem, odczekaj 15 minut, potem repelent.

  2. 2
    Pośrednio na twarz

    Nanieś na dłonie i rozprowadź, omijając oczy, usta i błony śluzowe.

  3. 3
    Umyj dłonie

    Zawsze myj ręce po aplikacji, szczególnie przed jedzeniem.

  4. 4
    Reaplikacja

    Pocenie się, deszcz i kąpiel skracają czas ochrony. Powtarzaj aplikację.

Co zabrać do tropików?

clean_hands

Ochrona przed owadami

medical_services

Odzież i Medycyna

Szczepienie przeciw dendze

lek. med. Anna Dukiel
stethoscope Konsultacje & Kwalifikacje

Kwalifikacja i szczepienie

Kompleksowa usługa medyczna
prowadzona przez lekarza.

Obecnie na polskim rynku dostępna jest szczepionka przeciwko dendze (Qdenga), która chroni przed wszystkimi 4 serotypami wirusa. W przeciwieństwie do starszych preparatów, Qdenga może być podawana zarówno osobom, które już chorowały, jak i tym bez wcześniejszego kontaktu z wirusem.

  • person Dla kogo: Dorośli i dzieci od 4. roku życia
  • schedule Schemat: 2 dawki w odstępie 3 miesięcy
  • payments Cena: 890 zł za dawkę (wymagane 2 dawki)
UMÓW SZCZEPIENIE Cennik szczepień

Rezerwacja terminu szczepienia w Centrum Szczepień Wrocław

Po powrocie z podróży

Denga a powrót z podróży

Autoobserwacja zdrowia po powrocie z tropików pozwala wcześnie wykryć ewentualne zakażenie i wdrożyć leczenie.

schedule

Po powrocie

Okres wylęgania dengi wynosi od 4 do 10 dni.

Jeżeli po powrocie z kraju tropikalnego lub subtropikalnego pojawi się gorączka, silny ból głowy, bóle mięśni i stawów, wysypka, nudności, osłabienie albo nietypowe krwawienia, należy skontaktować się z lekarzem i poinformować go o niedawnej podróży.

Nie należy bagatelizować objawów, nawet jeśli pojawiają się kilka dni po powrocie. Denga, malaria i inne choroby tropikalne mogą początkowo przypominać zwykłą infekcję wirusową, dlatego informacja o kierunku podróży jest dla lekarza bardzo ważna.

Denga po powrocie z podróży: Objawy mogą pojawić się dopiero po powrocie, w ciągu dwóch tygodni od wyjazdu. Wysoka gorączka, bóle stawów czy osłabienie wymagają wtedy pilnej konsultacji. Zawsze zgłoś lekarzowi historię podróży, aby szybko wdrożyć diagnostykę w kierunku dengi i wykluczyć inne gorączki egzotyczne.

Ważne

Przy podejrzeniu dengi nie przyjmuj ibuprofenu ani aspiryny, ponieważ zwiększają ryzyko krwawień. Stosuj paracetamol.

Częste pytania

Tak, dostępna na rynku nowoczesna szczepionka (Qdenga) jest w pełni bezpieczna i przeznaczona zarówno dla osób, które już wcześniej przeszły zakażenie wirusem dengi (seropozytywnych), jak i dla tych, które nigdy wcześniej nie chorowały (seronegatywnych). Starsze generacje szczepionek wymagały wcześniejszych testów na obecność przeciwciał, jednak w przypadku obecnie stosowanego preparatu nie ma takiej konieczności.
Pełny schemat szczepienia składa się z 2 dawek. Druga dawka powinna zostać podana po upływie 3 miesięcy od przyjęcia pierwszej dawki. Z tego powodu planowanie szczepienia należy rozpocząć z odpowiednim wyprzedzeniem przed planowanym wyjazdem do strefy tropikalnej.
Tak, szczepionka jest czterowalentna, co oznacza, że zapewnia skuteczną ochronę przed wszystkimi czterema serotypami wirusa dengi (DENV-1, DENV-2, DENV-3 oraz DENV-4).
Preparat jest zarejestrowany i może być podawany dorosłym oraz dzieciom, które ukończyły 4. rok życia.
Przy podejrzeniu dengi absolutnie nie wolno przyjmować niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), takich jak ibuprofen, aspiryna (kwas acetylosalicylowy) czy ketoprofen. Wirus dengi upośledza krzepliwość krwi i niszczy płytki krwi, a te leki dodatkowo rozrzedzają krew i zwiększają ryzyko wystąpienia niebezpiecznych dla życia krwotoków wewnętrznych (ciężkiej postaci dengi). Jedynym bezpiecznym lekiem pierwszego rzutu na obniżenie gorączki jest paracetamol.
Po przybyciu do placówki lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad medyczny, obejmujący aktualny stan zdrowia pacjenta, przebieg dotychczasowych chorób oraz przyjmowane leki. Następnie omawia planowany kierunek wyjazdu, wskazuje potencjalne zagrożenia zdrowotne, jakie mogą tam występować, oraz przedstawia zalecane szczepienia i inne środki profilaktyczne. Ta część wizyty trwa zazwyczaj do około 20 minut.

Kolejnym etapem jest wykonanie szczepienia, co zajmuje średnio około 5 minut. Po podaniu preparatu pacjent pozostaje jeszcze w naszej placówce przez około 15 minut. Jest to standardowa procedura bezpieczeństwa.

Cała wizyta trwa zwykle do 40 minut. Bardzo ważne jest stawienie się na umówioną godzinę, co zapewnia sprawny przebieg konsultacji i brak kolejek.
Na szczepienie przed wyjazdem zagranicznym najlepiej zgłosić się możliwie jak najwcześniej. Zaleca się, aby pierwsza konsultacja odbyła się co najmniej 6 do 8 tygodni przed podróżą. Daje to lekarzowi czas na ocenę stanu zdrowia, dobór odpowiednich szczepionek oraz zaplanowanie ich podania w odpowiednich odstępach.

Warto pamiętać, że czas potrzebny do uzyskania pełnej ochrony bardzo zależy od rodzaju szczepionki. Niektóre preparaty zapewniają odporność już po jednej dawce, inne wymagają kilku dawek podawanych w określonych odstępach tygodni lub nawet miesięcy. Dlatego wcześniejsze zgłoszenie się do placówki zwiększa szansę na pełne zabezpieczenie przed wyjazdem.

Jeśli termin podróży zbliża się szybko, również warto zgłosić się do lekarza, ponieważ nawet pojedyncze szczepienie może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania.
To zależy od kierunku podróży. Niektóre państwa wymagają okazania międzynarodowego świadectwa szczepienia (np. przeciwko żółtej febrze). W wielu przypadkach szczepienia nie są obowiązkowe, ale są silnie zalecane ze względu na ryzyko zachorowania. Lekarz podczas konsultacji dobierze szczepienia odpowiednie do regionu i planowanej aktywności.
Okres ochrony różni się w zależności od szczepionki i może trwać od kilku lat do całego życia. Lekarz poinformuje, kiedy potrzebne będą dawki przypominające.
Tak, w wielu przypadkach można podać kilka szczepionek w trakcie jednej wizyty. Lekarz oceni, które preparaty można bezpiecznie połączyć.
Tak. Szczepień nie wykonuje się m.in. w przypadku ostrej infekcji z gorączką, silnych reakcji alergicznych na składniki szczepionki czy określonych chorób przewlekłych. Lekarz zawsze przeprowadza wywiad, aby wykluczyć przeciwwskazania.
Tak. Nawet jeśli termin podróży zbliża się bardzo szybko, warto zgłosić się na konsultację do lekarza medycyny podróży. Część szczepionek zaczyna działać już po kilku dniach od podania, a nawet pojedyncza dawka, podana przed wyjazdem, może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania i przebieg ewentualnej choroby.

Lekarz dodatkowo doradzi inne formy profilaktyki, np. leki przeciwmalaryczne, zasady higieny żywienia czy sposoby ochrony przed ukąszeniami owadów. Dzięki temu, nawet przy ograniczonym czasie, można zwiększyć bezpieczeństwo i komfort podróży.
Tak. Wiele chorób tropikalnych i zakaźnych, z którymi można zetknąć się podczas podróży, nie występuje w Polsce i organizm nie ma na nie naturalnej odporności. Szczepienia są najskuteczniejszą formą ochrony przed zachorowaniem. Dzięki nim można uniknąć poważnych chorób, takich jak żółta febra, wirusowe zapalenie wątroby typu A czy dur brzuszny, a tym samym podróż staje się bezpieczniejsza i bardziej komfortowa.

Zabezpiecz się przed Denga

Skonsultuj się z lekarzem medycyny podróży, aby upewnić się, czy szczepienie jest zalecane dla Twojego kierunku.

Umów wizytę +48 696 353 300
lek. med. Anna Dukiel

Lekarz, który rozumie podróżnych

lek. med. Anna Dukiel

Lekarz z ponad 1000 przygotowanych pacjentów do wyjazdów na wszystkie kontynenty. Mam doświadczenie w ocenie ryzyka zdrowotnego podróżnych kierujących się do Azji, Afryki i Ameryki Południowej - regionów, które znam zarówno z aktualnych rekomendacji medycznych, jak i z własnych wypraw. Trekking wysokogórski, nurkowanie i wyprawy w głąb dżungli towarzyszą mi od lat.

  • Ponad 1000 przygotowanych podróżnych
  • Doświadczenie z Azji, Afryki i Ameryki Płd.
  • Kwalifikacja zgodna z aktualną wiedzą medyczną
Umów wizytę
Umów wizytę Zadzwoń