Czym jest ospa wietrzna?
Ospę wietrzną wywołuje wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV, Varicella zoster virus), należący do rodziny herpeswirusów. Ta przynależność jest kluczem do zrozumienia całej choroby: herpeswirusy po pierwotnym zakażeniu nie są eliminowane z organizmu, lecz przechodzą w stan latencji, z którego mogą się później reaktywować.
Zakażenie pierwotne szerzy się drogą powietrzną, przez drobne kropelki wydychane przez chorego, a także przez bezpośredni kontakt z płynem z pęcherzyków. Zaraźliwość jest wyjątkowo wysoka: wśród osób podatnych mieszkających z chorym zakaża się ponad 90 procent. Chory zaczyna być zakaźny na 1-2 dni przed pojawieniem się wysypki i pozostaje nim aż do przyschnięcia wszystkich pęcherzyków.
Po wniknięciu przez błonę śluzową dróg oddechowych wirus namnaża się w węzłach chłonnych, a następnie w dwóch falach wiremii dociera do skóry, gdzie daje charakterystyczną wysypkę pojawiającą się rzutami. Stąd bierze się cecha diagnostyczna: w tym samym czasie widoczne są zmiany w różnych stadiach rozwoju, od plamek po strupy.
Równolegle wirus wnika do zakończeń nerwów czuciowych i wędruje wzdłuż nich do zwojów rdzeniowych oraz zwojów nerwów czaszkowych, gdzie pozostaje w formie utajonej do końca życia gospodarza. Przy spadku odporności komórkowej, najczęściej z wiekiem, ulega reaktywacji i wędruje z powrotem wzdłuż nerwu do skóry, dając półpasiec ograniczony do obszaru unerwianego przez zajęty zwój. To dlatego obie choroby, mimo zupełnie odmiennego obrazu, wywołuje ten sam patogen.
