Czym jest chikungunya?
Chikungunya to choroba wirusowa wywoływana przez wirus chikungunya, należący do alfawirusów. Nazwa pochodzi z języka kimakonde używanego w Afryce Wschodniej i oznacza w przybliżeniu „to, co wygina” - opisuje przymusową, przygarbioną postawę chorych, którą wymuszają silne bóle stawów. Ta etymologia dobrze wskazuje objaw kluczowy dla rozpoznania.
Zakażenie przenoszą samice komarów z rodzaju Aedes, przede wszystkim Aedes aegypti oraz Aedes albopictus, czyli komara tygrysiego. Oba gatunki kłują w ciągu dnia, z nasileniem aktywności wkrótce po wschodzie słońca i przed jego zachodem, co odróżnia je od komarów przenoszących malarię, aktywnych w nocy. Ma to bezpośrednie znaczenie praktyczne: ochrona ograniczona do wieczoru nie zabezpiecza przed chikungunyą. Te same komary przenoszą dengę i zika, dlatego wszystkie trzy choroby występują na wspólnym obszarze i mogą krążyć jednocześnie.
Okres wylęgania wynosi najczęściej od 3 do 7 dni, z zakresem od 1 do 12 dni. Po tym czasie objawy pojawiają się gwałtownie, a odsetek zakażeń przebiegających bezobjawowo jest niższy niż w dendze, co oznacza, że większość zakażonych faktycznie choruje. Wirus wywołuje reakcję zapalną w obrębie błony maziowej stawów i tkanek okołostawowych, i właśnie ten mechanizm odpowiada za dolegliwości utrzymujące się długo po zniknięciu wirusa z krwi.
Chikungunya bardzo rzadko prowadzi do zgonu, ale w czasie epidemii choruje jednocześnie tak duża część mieszkańców, że skutki społeczne i gospodarcze są znaczne. Dla podróżnego najistotniejsze jest to, że choroba potrafi odebrać sprawność na tygodnie lub miesiące po powrocie, mimo łagodnego przebiegu w rozumieniu zagrożenia życia.
